W sprawie procedur przesłuchań ofiar przestępstw seksualnych

Według unijnych standardów, przesłuchania wszystkich ofiar przestępstw seksualnych, bez względu na wieku, powinny odbyć się jeden raz i w obecności psychologa.

Według Dyrektywy 2012/29/UE  liczba przesłuchań ofiar powinna być ograniczona tylko do przypadków absolutnie niezbędnych.  Powinny być one prowadzone przez odpowiednich specjalistów  lub z ich udziałem (chodzi o psychologów). Ochronę praw i interesów ofiar jako świadków gwarantuje też Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej.           

Zgodnie z polskim prawem, według art. 185a Kodeksu postępowania karnego, pokrzywdzonego przestępstwem seksualnym - który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat - przesłuchuje się jako świadka tylko wtedy, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy i tylko raz.

Powtórne przesłuchanie jest możliwe tylko, jeśli wyjdą na jaw istotne okoliczności lub zażąda tego oskarżony, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania. Przesłuchanie przeprowadza sąd z udziałem biegłego psychologa. Mogą w nim wziąć udział prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego.

Z kolei zgodnie z art. 185c ust. 1 Kpk, w przesłuchaniu jako świadka ofiary przestępstwa seksualnego, która ma  więcej niż 15 lat, udział biegłego psychologa nie jest obligatoryjny (wykluczony jest udział oskarżonego). Ewentualne  ponowne przesłuchanie może się odbyć na wniosek pokrzywdzonego w drodze teletransmisji - jeśli jest obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego mogłaby oddziaływać krępująco na świadka.

Możliwość powtórnego przesłuchania takiego pokrzywdzonego nie jest w tym wypadku doprecyzowana. Kpk nie określa przesłanek powtórzenia tej czynności.

W związku z tym, porównując standardy przesłuchań, istotne jest, że w polskim prawie brakuje zasady jednokrotnego przesłuchania ofiary powyżej 15. roku życia; nie ma określonych przesłanek uzasadniających jej ponowne przesłuchanie; nie ma obowiązkowego udziału psychologa podczas przesłuchania takiej ofiary; brakuje przesłanek ponownego przesłuchania ofiary powyżej 15. roku życia, która może być przesłuchiwana wielokrotnie; może o to bowiem wnosić każdy występujący w danej sprawie podejrzany - i w śledztwie, i podczas procesu. Ponadto, gdy oskarżony o taki czyn wobec osoby powyżej 15. roku życia - zawiadomiony o przesłuchaniu swej ofiary - nie ma obrońcy, sąd powinien wyznaczać mu go z urzędu; dziś jest to w dużym stopniu uzależnione od uznania sądu.

Posłanka Monika Wielichowska zwróciła się w tej sprawie do Ministra Sprawiedliwości. W wystosowanej interpelacji, Pan Minister otrzymał pytanie: mając na względzie potrzebę odpowiedniego zwiększenia ochrony każdego pokrzywdzonego przestępstwem seksualnym przed zagrożeniem wtórną wiktymizacją oraz dostrzegając potencjalne naruszenie prawa do obrony oskarżonego, czy resort wprowadzi zmiany w procedurze przesłuchań ofiar przestępstw seksualnych?

W załączeniu udostępniamy odpowiedź na interpelację od pana Michała Wójcika – Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.

#MonikaWielichowska
#Wielichowska
#GabinetCieni

Pobierz załącznik:

(0 głosów)