Posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej ds. działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi

Sejm . Na dzisiejszym posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej ds. działań przeciwpowodziowych i usuwania skutków powodzi rozmawialiśmy o kluczowych kwestiach dla osób i instytucji poszkodowanych we wrześniowej powodzi 2024 r. Omówione zostały m.in.:
straty i wsparcie dla zabytków,
odbudowa mostu drogowego w Branicach na granicy PL-CZ,
rozszerzenie programu wsparcia gmin na remont i odbudowę mieszkań,
rozliczanie ryczałtu dla szpitali, które musiały ograniczyć działalność.
Zadałam pytanie Pani Wiceminister Kultury o wsparcie dla obiektów z Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ), które stanowią aż 80% poszkodowanych budynków zabytkowych. Obecnie dostępne środki nie obejmują ich wsparcia, a samorządy i wspólnoty mieszkaniowe – zwłaszcza w Lądku-Zdroju – alarmują, że bez pomocy wiele z tych budynków popadnie w ruinę.
Proporcje strat są jasne: 476 obiektów wpisanych do rejestru vs. 3852 z GEZ. Jeśli uda się stworzyć nowy program wsparcia, realnie można by wykorzystać pełne 100 mln zł przeznaczone na odbudowę.
Najbardziej poszkodowane obiekty to:
Zabytkowe kamienice w Lądku-Zdroju (Rynek, ul. Słodowa, ul. Kościelna)
59 parków (głównie Dolnośląskie i Opolskie)
31 kościołów (najwięcej w Dolnośląskim) Skansen w Pszczynie – trzy chałupy wyłączone z użytkowania
Obecne programy wsparcia:
100 mln zł na odbudowę zabytków wpisanych do rejestru – wnioski do 28 lutego 2025 r.
Dodatkowy nabór na refundacje kosztów konserwacji – 1–31 marca 2025 r.
W pierwszym naborze złożono 2011 wniosków na ponad 1,5 mld zł!
Największy problem?
Brak wsparcia dla obiektów z GEZ! Remonty są kosztowne i wymagają rygorystycznych wytycznych konserwatorskich, ale obecny system pomocy całkowicie pomija te budynki.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego proponuje, by wsparcie dla obiektów z GEZ było realizowane przez Rządowy Fundusz Polski Ład, co pozwoliłoby gminom na: prace zabezpieczające, dokumentację konserwatorską i budowlaną, remonty i odbudowę zabytków po powodzi.